آشنایی با شغل داروساز

داروسازان عضو یکی از قدیمی ترین حرفه های پزشکی هستند که سابقه کار آنها به قرن شانزدهم قبل از میلاد مسیح باز می گردد. اصطلاح "داروساز" اولین بار در یک رمان انگلیسی در سال 1834 ، "آخرین روزهای پمپئی" ، نوشته ادوارد بولور-لیتون ظاهر شد. داروسازان به عنوان شیمی دان، داروساز و داروخانه نیز شناخته می شدند. قبل از تدوین قوانین و مقررات حاکم بر این حرفه، داروسازان گاهی داروهای مضر و مفید نیز می فروختند. اعتیاد به تریاک در انگلیس در قرن هجدهم و اوایل قرن نوزدهم با فروش از طریق داروخانه ها گسترش می یابد.

داروسازان، داروهای تجویز شده توسط پزشکان و سایر متخصصان بهداشت را توزیع می کنند و اطلاعاتی در مورد داروها و استفاده از آنها به بیماران ارائه می دهند. این حرفه نیاز به یادگیری مادام العمر دارد تا از داروهای جدید و روش های درمانی مطلع شوید. اگر به علم شیمی و حوزه بهداشت و درمان علاقه زیادی دارید، شغل داروساز برای شما کاملا مناسب است؛ بهتر است بدانید داروساز، کارهای مختلفی را می تواند انجام دهد. داروساز شخصی است که اطلاعات زیادی درباره ی داروهای مؤثر، کم ضرر و پر ‌اثر دارد. داروساز‌ها در دانشگاه تحت آموزش قرار می‌گیرند تا مکانیسم بیوشیمیایی تاثیر دارو‌های مختلف، عوارض جانبی، نقش درمانی و تداخلات آن‌ها را درک کنند. به همین دلیل آن‌ها باید دانش کالبد‌شناسی، فیزیولوژی و پاتوفیزیولوژی را بدانند.

مشتریان مرتباً در یک فروشگاه بزرگ یا یک مکان تجاری با داروسازان ارتباط برقرار می کنند. معمولاً شرح شغل داروساز شامل توضیح اطلاعات دارو برای بیماران ، مشاوره با پزشکان و نظارت بر تکنسین های داروسازی است. در یک محیط بیمارستانی، داروسازان ممکن است با پزشکان در دور بیمار حاضر شوند و با همکاری تیم پزشکی در مورد گزینه های دارویی برای درمان کار کنند. اغلب شرکت های داروسازی داروسازانی را استخدام می کنند که در زمینه تحقیق و مشورت در مورد تولید داروهای جدید کار می کنند.

شغل داروساز

وظایف یک داروساز

داروسازان، متخصصان مراقبت های بهداشتی هستند که مسئول تهیه داروها به اقتصادی ترین و موثرترین روش ممکن هستند؛ این یک علم پزشکی کاربردی است. داروسازان به طور مداوم کیفیت، ایمنی و استفاده از داروها را کنترل می کنند، این امر نیاز به تعامل بالایی با بیماران دارد. آنها همچنین باید دانش کاملی در زمینه قوانین و مقررات حرفه ای داشته باشند. ممکن است بین نقش داروساز و نقش داروشناس سردرگمی وجود داشته باشد، اما داروشناسی یک زمینه جداگانه است که شامل بررسی اثرات داروها بر بدن است.

سه حوزه اصلی وجود دارد که یک داروساز می تواند در آنها کار کند: شما می توانید یک داروساز بیمارستان، داروساز خرده فروشی یا داروساز صنعتی باشید.

  • داروسازان بیمارستان با پزشکان همکاری نزدیک دارند و مسئولیت سفارش، آزمایش کیفیت، ذخیره سازی و امنیت داروها در بیمارستان ها را بر عهده دارند. آنها همچنین باید از عرضه کافی دارو اطمینان حاصل کنند.
  • داروسازان خرده فروشی، داروهای تجویز شده و بدون نسخه را در یک داروخانه خرده فروشی به مردم عرضه می کنند و در مورد استفاده ایمن از داروها و عوارض احتمالی آن به مشتریان مشاوره می دهند.
  • داروسازان صنعتی، در شرکت های دارویی کار می کنند جایی که آنها به کشف داروهای جدید ایمن و موثر کمک می کنند، آنها را به داروهای موثر تبدیل می کنند و محصول نهایی را به مشتریان عرضه می کنند.

مسئولیت های یک داروساز

شغل روزمره یک داروساز به منطقه ای که در آن کار می کنند بستگی دارد؛ اما مسئولیت های معمول ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  1. ترکیب و توزیع داروها طبق تجویز پزشکان و دندانپزشکان، با محاسبه، توزین، اندازه گیری و مخلوط کردن مواد تشکیل دهنده
  2. تجویز نسخه های پزشکان برای اطمینان از صحت، تعیین مواد لازم و ارزیابی مناسب بودن آنها برای بیمار
  3. ارائه اطلاعات و مشاوره در مورد داروها، عوارض جانبی داروها، دوز صحیح و ذخیره مناسب
  4. نگهداری سوابق مانند پرونده های داروخانه، پروفایل بیمار، پرونده سیستم شارژ، موجودی و ثبت سموم، مواد مخدر یا داروهای کنترل شده
  5. برنامه ریزی، اجرا یا حفظ رویه های مخلوط کردن، بسته بندی و برچسب گذاری داروها با توجه به سیاست ها و الزامات قانونی برای اطمینان از کیفیت، امنیت و دفع مناسب.
  6. ارزیابی هویت، قدرت یا خلوص داروها
  7. کار با سایر متخصصان مراقبت های بهداشتی برای برنامه ریزی، نظارت، بازبینی یا ارزیابی کیفیت یا اثربخشی داروها
  8. سفارش و خرید لوازم دارویی، لوازم پزشکی یا داروها
  9. نگهداری سهام و ذخیره و مدیریت صحیح آن
  10. تجزیه و تحلیل روند تجویز برای نظارت بر انطباق بیمار و جلوگیری از استفاده بیش از حد یا فعل و انفعالات مضر
  11. مشاوره در مورد انتخاب مارک های دارویی، تجهیزات پزشکی یا لوازم بهداشتی به مشتریان

مسئولیت های یک داروساز

کارفرمایان معمولی داروسازان

  • بیمارستان ها
  • کلینیک ها
  • زنجیره داروخانه ها
  • داروخانه های مستقل
  • داروخانه های کوچک
  • شرکت های دارویی

شرایط تحصیل داروساز

داروسازان در حال حاضر با گذراندن دوره لیسانس و سپس اخذ مدرک دکترای داروسازی وارد این حرفه می شوند. دانشجویانی که امیدوارند بتوانند داروساز شوند، مجبور به تحصیل در رشته های علوم نیستند، اما بسیاری از آنها دوره های زیست شناسی، شیمی، فیزیک و حساب را می گذرانند تا برای داروسازی آماده شوند. دوره تحصیلات معمولاً چهار سال طول می کشد و دارای دوره هایی مانند شیمی دارویی و سم شناسی است. دانشجویان داروسازی در طول دوره دکتری خود تحت نظارت داروسازان دارای مجوز، آموزش بالینی را در داروخانه ها می بینند و می توانند یک یا دو سال بورسیه تحصیلی یا اقامت برای دوره های اضافی را دریافت کنند. فارغ التحصیلان دکترای حرفه ای داروسازی  و دکترای تخصصی گروه داروسازی می توانند وارد این شغل شوند.

بازارکار و فرصت های شغلی داروسازان

فارغ التحصیلان داروسازی می توانند:

  • در کارخانه‌ داروسازی‌ (صنعت‌ ساخت‌ و کنترل‌ دارو)
  • واحدهای‌ تهیه‌ و تولید لوازم‌ آرایشی‌ و بهداشتی
  • کارهای‌ اجرایی‌ وزارت‌ بهداشت‌ درمان‌ و آموزش‌ پزشکی‌
  • ارائه خدمات‌ دارویی‌ در سطح‌ داروخانه‌ها و بیمارستانها
  • فعالیت‌ در مراکز خدمات‌ بهداشتی‌ و درمانی‌ دولتی‌ در بخشهای‌ معاونت‌ دارو و غذا
  • بخش‌ تدوین‌ قوانین‌
  • مدیریت‌ بازرسی‌
  • سیاست‌ گذاری های‌ دارویی‌ و نظایر آن‌
  • فعالیت‌ در مراکز دانشگاهی‌ و تحقیقاتی‌
  • مؤسسات‌ پژوهشی ( مثل موسسه‌ رازی‌، انستیتوپاستور و...)
  • شرکتهای‌ پخش‌ و توزیع‌ دارو فعالیت کنند.

 مهارت های کلیدی برای داروسازان

  • درک مطلب خواندن: توانایی درک اطلاعات نوشتاری
  • گوش دادن فعال: توانایی درک مشتری ، کادر پزشکی و همکاران
  • ارتباط کلامی: توانایی ارائه دستورالعملهای روشن و مختصر برای تجویز دارو به بیماران ، مراقبین و سایر کارکنان مراقبت های بهداشتی
  • تفکر انتقادی: توانایی حل مشکلات و سنجش شایستگی راه حل های مختلف ممکن
  • توجه به جزئیات: توانایی انجام وظایف با دقت دقیق
  • توان بدنی: توانایی صرف اکثر شیفت خود به حالت ایستاده
  • دلسوزی: توانایی ارائه مشاوره های دوستانه ، واکسیناسیون و خدمات
  • مهارت های تحلیلی: داروسازان باید داروهای ایمن را به طور موثر ارائه دهند. برای انجام این کار، آنها باید قادر به ارزیابی نیازهای بیمار و دستورات پزشک باشند و دانش گسترده ای در مورد اثرات و شرایط مناسب برای ارائه داروی خاص داشته باشند.
  • مهارت های ارتباطی: داروسازان اغلب به بیماران مشاوره می دهند. ممکن است لازم باشد نحوه مصرف دارو را توضیح دهند، به عنوان مثال، اینکه عوارض این دارو چیست. آنها همچنین باید راهنمایی روشنی به تکنسین ها و کارآموزان داروخانه ارائه دهند.
  • مهارت های کامپیوتری: داروسازان برای استفاده از هر سیستم الکترونیکی سلامت الکترونیکی (EHR) که سازمان آنها اتخاذ کرده است، به مهارت های رایانه ای نیاز دارند.
  • جزئیات گرا: داروسازان مسئول اطمینان از صحت نسخه هایی هستند که پر می کنند. آنها باید بتوانند اطلاعات لازم برای تصمیم گیری در مورد مناسب بودن داروها برای هر بیمار را پیدا کنند، زیرا استفاده نادرست از دارو می تواند خطرات جدی برای سلامتی به همراه داشته باشد.
  • مهارت های مدیریتی: داروسازان، به ویژه کسانی که داروخانه خرده فروشی را اداره می کنند؛ باید مهارت های مدیریتی خوبی داشته باشند، از جمله توانایی مدیریت موجودی کالا و نظارت بر کارکنان.

یک داروساز با داشتن تجربه و سرمایه کافی می تواند اقدام به تأسیس داروخانه و به طور مستقل کار کند.

مهارت های کلیدی یک داروساز

شرایط تاسیس داروخانه

یک داروساز برای تاسیس داروخانه به سرمایه کافی و مجوز از سازمان های مربوطه نیاز دارد. با توجه به این شرایط کاملا مشخص است که همه فارغ التحصیلان داروسازی به راحتی نمی توانند اقدام به تاسیس داروخانه کنند. همچنین با توجه به اینکه بخش های خصوصی در حوزه پژوهشی در کشور ما تقریبا فعالیت خاصی ندارند، تنها فرصت های شغلی تحقیقاتی و پژوهشی محدودی در بخش دولتی به خصوص برای داروسازان دارنده دکترای تخصصی وجود دارد.

بیشتر بدانید: تاسیس یک داروخانه

ساعت کاری داروسازان

از آنجا که بسیاری از داروخانه ها 24 ساعت در روز و هفت روز هفته باز هستند، ممکن است داروسازان مجبور به شیفت عصر، شب در روزهای تعطیلات شوند. برخی از داروسازان گزارش کردند که از آنها خواسته شده است شیفت های 12 تا 16 ساعته را انجام دهند و بیشتر وقت خود را روی پاهایشان بگذرانند. خستگی از شیفت عصر، شب یا شیفت بیش از حد طولانی گاهی باعث اشتباه در توزیع دارو می شود که منجر به شکایت از داروسازان می شود. برخی از موسسات در حال تغییر در برنامه داروسازان، مانند ساعات نیمه وقت، هفته های کاری فشرده و تقسیم شغل هستند تا استرس را بر داروسازان کاهش دهند.

میزان درآمد و حقوق داروساز

  • داروسازان بخش های دولتی: داروسازانی که در بخش های دولتی استخدام هستند، مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری حقوق دریافت می کنند.
  • داروسازان بخش های خصوصی: آن دسته از داروسازانی که در بخش خصوصی فعالیت می کنند، بسته به سطح تحصیلات، میزان تخصص، سابقه و مهارت خود درآمدهای متفاوتی دارند.
  • داروسازان مستقل: برخی از داروسازان به صورت مستقل کار می کنند و به عنوان مثال برای خود داروخانه دارند، بسته به میزان فعالیت، نوع خدمات و تعداد مشتری ای که دارند، درآمدهای متفاوتی دارند.

 طبق جدیدترین پژوهش های صورت گرفته توسط تعدادی از متخصصان شغلی کشور، گروه های مختلف شغلی از نظر درآمدی مورد بررسی قرار گرفته اند. بر این اساس متوسط حقوق و درآمد داروساز در گروههای شغلی مختلف استخراج شده است.

مطابق با این تحقیق حقوق دکتر داروساز که در حوزه های مختلف مشغول بکار است، در شرکتهای کوچک به طور متوسط  بین 1100000تا 19300000 تومان و در شرکتهای بزرگ بین 1600000 تومان تا 14000000 تومان می باشد.

البته توجه داشته باشید که این تفاوت درآمدها به میزان سابقه کاری، تجربه و تخصص افراد، حوزه های مختلف کاری، نوع شرکت، شهر محل کار و .... بستگی دارد.

متوسط درآمد این شغل در برخی از کشورهای جهان عبارتند از :

  • آمریکا - متوسط درآمد سالانه این شغل 111.570 دلار (برای همه مشاغل 33.840 دلار) در سال 2010 و مطابق با آخرین آمارها در سال 2013، 113.000 دلار بوده است.
  • استرالیا - متوسط درآمد سالانه این شغل 72.000 دلار (قبل از کسر مالیات) می باشد.
  • انگلستان - متوسط درآمد سالانه برای داروسازان بین 33.500 تا 52.500 دلار و برای  افراد ارشد و مدیران داروساز بین 69.000 تا124.000 دلار می باشد.
  • کانادا مطابق با آمارهای سال 2013 متوسط درآمد هفتگی یک داروساز 505.92 دلار کانادا می باشد.

مشکلات شغل داروسازی

داروسازان روزانه با تعداد بی شماری از بیماران، پزشکان و شرکت های بیمه شخص ثالث ارتباط برقرار می کنند. آنها در خط مقدم درمان بیمار هستند و به همین ترتیب با موضوعات و مشکلاتی روبرو می شوند که سایر متخصصان پزشکی آن را انجام نمی دهند. با تکامل صنعت و نحوه استفاده از داروها، مشکلات پیش روی داروسازان همراه با آنها تکامل می یابد.

  • معتادان

اعتیاد به قرص نسخه ای یک مشکل واقعی در سراسر جهان است. داروسازان خرده فروشی اغلب به طور منظم با معتادان روبرو می شوند و مشکل توزیع مواد کنترل شده به افرادی که به آنها اعتیاد دارند؛ به یک مبارزه مداوم تبدیل شده است. داروسازان باید تعیین کنند که آیا بیمار برای جبران مشکلات خود از آن دارو استفاده می کند یا نسخه پزشک به دلیل موجهی صادر شده است. معتادان همچنین ممکن است به خرید پزشک بپردازند، که منجر به صدور همزمان بیش از یک نسخه برای همان دارو می شود. داروسازان باید مراقب نسخه های دوگانه، نام های دروغین و سایر ترفندهای معتادان باشند.

  • پیری جمعیت

با پیشرفت علم پزشکی، مردم عمر طولانی تری دارند، این می تواند تعدادی از مشکلات را برای داروسازانی که با جمعیت سالخورده و عوارض و خواسته های ناشی از آن روبرو هستند، ایجاد کند. به عنوان مثال، بیماران مسن ممکن است به مراقبت طولانی مدت بیشتری نیاز داشته باشند، ممکن است بیماران بیشتری از داروهای متعدد استفاده کنند یا شرایط مزمن بیشتری داشته باشند که در تمام دوران پیری ادامه یابد. داروسازان باید آمادگی لازم را برای رفع نیازهای بیماران مسن و تعداد بیشتری از بیماران در سنین بالا را داشته باشند.

  • مسئولیت بیشتر

از داروسازان انتظار می رود مسئولیت حرفه ای هرچه بیشتر، با شروع تحصیلات خود را مدیریت کنند. دانشجویان در گذشته می توانستند بین یک درجه داروسازی و یک دکترای داروسازی یکی را انتخاب کنند، اما اکنون مجبور به ادامه تحصیل در مقطع دکترا بدون استثنا هستند. دلیل این تغییر در قوانین و اقدامات این است که اطمینان حاصل شود که داروسازان جدید قادر به انتخاب حرفه داروسازی از میان گزینه های در حال رشد از جمله تحقیق و توسعه هستند. در نقش سنتی خرده فروشی و بیمارستان، داروسازان جدید اکنون آمادگی بیشتری برای ارائه و نظارت بر درمان پزشکی دارند. تغییر در شرایط تحصیلات به معنای سال های بیشتر و هزینه بیشتر برای داروسازان احتمالی تحصیل در دانشگاه است.

مشکلات شغل داروسازی

جمع بندی

با این وجود پیش بینی می شود که تقاضا برای داروسازان در برخی از مراکز درمانی، از جمله بیمارستان ها و کلینیک ها افزایش یابد. این امکانات به داروسازان بیشتری برای نظارت بر داروهای داده شده به بیماران و همچنین ارائه مراقبت از بیمار، انجام کارهایی مانند آزمایش قند خون یا کلسترول نیاز دارند. به طور کلی باید گفت بیشتر داروسازان تمام وقت کار می کنند. از آنجا که بسیاری از داروخانه ها در تمام ساعات کار باز هستند، برخی از داروسازان شب ها و آخر هفته ها هم کار می کنند.

هدف از ارائه و تدریس رشته داروسازی، تربیت افراد مستعدی است که توانایی کشف خاصیت مواد مختلف در تامین سلامت جامعه را داشته و بتوانند به بهینه ترین شکل ممکن، بهترین محصول را عرضه کنند. اگر در هر کشوری داروسازان حرفه ای باشد دیگر نیاز به کشورهای توسعه یافته جهت وارد نمودن دارو و عرضه آن ها با قیمت های بسیار گزاف نیز کاهش می یابد و می توان به یک استقلالی در این زمینه دست پیدا کرد. از سوی دیگر، ممکن است با پیشرفت روزافزون پزشکان داروساز کشور، امکان صادر کردن دارو نیز به وجود آمده و از این طریق، موجبات بهبود چرخه اقتصادی کشور هم فراهم شود.

ورود / عضویت